Van Amerikaanse tech af? Tijd voor een ‘cookie’ van eigen deeg

Om onafhankelijk van Amerika te worden heerst het sentiment dat Europa een eigen cloud, een eigen Teams en een eigen AI moet optuigen. Een nobel streven, maar onze politici zijn beter in reguleren, dan stimuleren. Dankzij hen klikt de hele EU al veertien jaar op cookiemeldingen. Hebben ze enig idee van de enorme omvang van die klus? We komen makkelijker van ons stikstofprobleem af, dan van onze digitale afhankelijkheid.

Als het om het even is, koop je beter een Europees product, maar dat is het niet echt hè? In Duitsland proberen ze het keer op keer. Al in 2003 probeerde München software van Microsoft te vervangen door opensource-alternatieven. Tientallen miljoenen euro’s en veertien jaar later, gooiden ze de handdoek in de ring. Inmiddels lopen er weer nieuwe projecten, maar ja, nu gaat het niet alleen meer om het printen van een brief.

Om ‘digitaal soeverein’ te worden moet je ook een alternatief hebben voor de iPhone, Android, de Google-zoekmachine, de Amazon-cloud en AI-diensten zoals ChatGPT. Die alternatieven zijn er, soms, maar dan heb je nog te maken met het zakelijke equivalent van wat techneuten de ‘wife acceptance factor’ noemen: tenzij je het verplicht stelt – zoals in China – willen bedrijven er niet aan.

Ik heb eindeloos geprobeerd uit te leggen dat iets weliswaar een tikje anders is, maar wel beter werkt. De conclusie is steevast: als het niet is wat ze gewend zijn, zet het dan maar terug. Probeer iemand maar eens te laten overstappen van Apple naar Samsung, of van WhatsApp naar Signal. Onmogelijk. Laat staan dat ze terug willen naar een soort door Europese subsidie herrezen Nokia.

Je kunt je dus afvragen of we niet te hard van stapel lopen. Natuurlijk zie ik wat Trump doet. Ja, ik ken het verhaal van Karim Khan, de hoofdaanklager van het Strafhof, wiens Microsoft-account op bevel van Trump werd geblokkeerd, maar ook zijn bankrekening in het Verenigd Koninkrijk werd bevroren. Dus zelfs een Europees bedrijf kan door Amerika tot zoiets gedwongen worden. En we weten dat bevriende landen elkaar allemaal bespioneren, en dat wanneer je echt ruzie met Trump hebt, je ook het nucleair aangedreven vliegdekschip USS Abraham Lincoln op bezoek kunt krijgen. Zoals Iran.

Toch zullen we wel moeten. Zelfs als Trump zich er niet mee bemoeit, is het wachten tot Big Tech zich verslikt in de eigen hoogmoed. We moeten Amerikanen bewonderen om hun tomeloze ambitie, maar het kan niet goed aflopen als drie IT-bedrijven samen tienduizend miljard euro waard zijn.

Gelukkig heb ik ook een oplossing. Het is simpel. Europa moet met Big Tech hetzelfde doen als Amerika deed met het Chinese TikTok. Eis dat ze hun Europese tak verkopen aan een Europees consortium. Ze mogen best meedelen in de winst, maar er mag niet langer vanuit Amerika aan Europese touwtjes getrokken worden. Vorige maand werd de verkoop van TikTok onder de regering Trump succesvol afgerond, exact om die reden. Tijd dus voor een nieuwe cookiewet: ‘Een cookie van eigen deeg’.